نخستین رسانه کاربرمحور و سئومحور در ایران

کد مطلب: 506364

یکشنبه 29 مهر 1403 12:40

اقتصاد گیگ و مشاغل دوم

به گزارش خبرگزاری گزارش خبر، اقتصاد گیگ، تحولی عظیم را در بازار کار شکل داده است. در دنیای پویای امروزی، بازار کار دستخوش تغییرات اساسی شده است. یکی از این تغییرات مهم، ظهور اقتصاد گیگ (Gig Economy) است. اقتصاد گیگ به سیستمی گفته می‌شود که در آن افراد به‌جای داشتن یک شغل تمام‌وقت و ثابت، در پروژه‌های کوتاه‌مدت و موقت (گیگ) فعالیت می‌کنند. این نوع اقتصاد، با رشد فناوری و اینترنت، به‌سرعت در حال گسترش است و فرصت‌های شغلی جدیدی را ایجاد کرده است.

در این مقاله، قصد داریم به بررسی عمیق‌تر اقتصاد گیگ و مشاغل دوم بپردازیم. موضوعاتی که در این مقاله مورد بررسی قرار خواهند گرفت، شامل مفهوم اقتصاد گیگ و مشاغل دوم، مزایا و معایب اقتصاد گیگ و انواع مشاغل رایج اقتصاد گیگ هستند. بامطالعه این مقاله، می‌توانید درک بهتری از اقتصاد گیگ و مشاغل دوم پیدا کرده و تصمیمات آگاهانه‌تری در مورد آینده شغلی خود بگیرید.

اقتصاد گیگ (Gig Economy) چیست؟

مفهوم اقتصاد گیگ (Gig Economy) مرتبط با نوعی از اقتصاد پلتفرمی است که به کمک فناوری‌های دیجیتال، بین افرادی که به خدمات نیاز دارند و اشخاصی که این خدمات را ارائه می‌دهند، ارتباط برقرار می‌کند. در واقع اقتصاد گیگ (اقتصاد قراردادی) به سیستمی گفته می‌شود که در آن افراد به‌جای داشتن یک شغل تمام‌وقت و ثابت، در پروژه‌های کوتاه‌مدت و موقت (گیگ) فعالیت می‌کنند. در این مدل از فعالیت، افراد به‌صورت مستقل یا از طریق پلتفرم‌های آنلاین، خدمات یا محصولات خود را به مشتریان یا شرکت‌ها ارائه می‌دهند.

اقتصاد گیگ در سال 2020 افزایش قابل‌توجهی را تجربه کرد. قرنطینه‌های COVID-19 مردم را مجبور کرد از خانه کار کنند و بیشتر به خرید کالاها و خدمات آنلاین متکی باشند، و این روند با برداشته شدن محدودیت‌ها ادامه یافت.

حال که با مفهوم اقتصاد گیگ آشنا شدید، سؤالی که پیش می‌آید این است که اقتصاد گیگ چگونه کار می‌کند؟ ازآنجایی‌که تنوع در مشاغل از ویژگی‌های این مدل فعالیت است و در آن طیف گسترده‌ای از مشاغل مانند برنامه‌نویسی، طراحی، ترجمه، تدریس خصوصی، رانندگی، نوشتن مقالات آزاد و... وجود دارد، یک کارمند گیگ می‌تواند انتخاب کند که در چه نوع پروژه و برای چه ساعات مشخصی کار کند. پس انعطاف‌پذیری و استقلال از ویژگی‌های مهم اقتصاد گیگ است.

از ویژگی‌‌های دیگری که می‌توان در این زمینه به آن‌ها اشاره کرد، کوتاه‌مدت بودن قراردادها، وجود پلتفرم‌های آنلاین و دستمزد بر اساس پروژه یا وظیفه انجام شده است. به این معنی که اقتصاد گیگ بر روی پلتفرم‌های دیجیتالی مثل اپلیکیشن‌ها و وب‌سایت‌ها عمل می‌کند که این پلتفرم‌های آنلاین نقش واسط را بین کارفرمایان و کارمندان ایفا می‌کنند. همچنین، قراردادها معمولاً کوتاه‌مدت هستند و بر اساس پروژه یا وظیفه خاص منعقد می‌شوند.

منظور از شغل دوم چیست؟

در کنار اقتصاد گیگ، مفهوم مشاغل دوم نیز به طور فزاینده‌ای محبوب شده است. بسیاری از افراد، به دلایل مختلفی مانند افزایش درآمد، دنبال‌کردن علاقه‌مندی‌ها یا ایجاد تعادل بهتر بین کار و زندگی شخصی، به دنبال شغل دوم هستند. مشاغل دوم می‌توانند در قالب فریلنسری، کار پاره‌وقت یا حتی راه‌اندازی یک کسب‌وکار کوچک باشند.

انتخاب شغل دوم، می‌تواند گامی مهم در جهت افزایش درآمد، توسعه مهارت‌ها، تحقق اهداف مالی شما و تحقق رؤیاهایتان باشد؛ اما باتوجه‌به تنوع مشاغل و تغییر سبک زندگی‌ها، انتخاب بهترین شغل دوم، می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. برخی از بهترین شغل‌های دوم اعم از فعالیت به‌عنوان فریلنسر در زمینه مهارت خاص، تدریس خصوصی، فروش انواع کالا مانند محصولات دست‌ساز و کارهای هنری یا خدمات مانند مشاوره باتوجه‌به تخصص، اجاره اموال مانند ملک یا وسیله نقلیه‌، کسب‌وکار اینترنتی در زمینه‌های مختلف و... هستند؛ بنابراین، برای انتخاب بهترین شغل دوم، به علایق، مهارت‌ها و شرایط خود توجه کنید و با تحقیق و بررسی، بهترین گزینه را انتخاب کنید.

همچنین، اگر بخواهیم مختصری درباره ارتباط اقتصاد گیگ و مشاغل دوم صحبت کنیم، باید بگوییم که اقتصاد گیگ و مشاغل دوم، به‌شدت به هم مربوط هستند. بسیاری از افرادی که در اقتصاد گیگ فعالیت می‌کنند، مشاغل دوم را به‌عنوان یک منبع درآمد اضافی در نظر می‌گیرند. ضمن اینکه مشاغل دوم می‌توانند به‌عنوان یک پل برای ورود به اقتصاد گیگ عمل کنند.

مزایا و معایب اقتصاد گیگ

اقتصاد گیگ فرصت‌های جدیدی را برای افراد ایجاد کرده و از مزایای بسیاری برخوردار است؛ البته این در حالی است که به‌عنوان یک مفهوم نوظهور در دنیای اقتصاد، همچنین با چالش‌ها و مسائلی روبه‌رو است. اما این اقتصاد می‌تواند تأثیرات گسترده‌ای بر ساختار بازار کار داشته باشد و به شکل‌دهی مفهوم کار و اشتغال در آینده کمک کند. پس برای موفقیت در اقتصاد گیگ، داشتن مهارت‌های مناسب، شبکه‌سازی قوی و مدیریت مالی مؤثر ضروری است.

مزایای اقتصاد گیگ

از مزایای اقتصاد گیگ برای کارمندان می‌توان موارد زیر را نام برد:

از مزایای اقتصاد گیگ برای کارفرمایان می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

معایب اقتصاد گیگ

از جمله معایب یا چالش‌های این مدل فعالیت، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

انواع مشاغل رایج اقتصاد گیگ کدامند؟

همان‌طور که گفتیم اقتصاد گیگ، انعطاف‌پذیری بالایی را برای افراد فراهم کرده است و به آن‌ها اجازه می‌دهد تا بر اساس مهارت‌ها و علایق خود، مشاغل متنوعی را تجربه کنند. سؤال اینجاست که انواع مشاغل رایج در اقتصاد گیگ کدامند؟ در ادامه، به بررسی برخی از رایج‌ترین مشاغل در این حوزه خواهیم پرداخت.

حسابداری و امور مالی

در اقتصاد گیگ، حسابداری و امور مالی به‌عنوان یکی از انواع مشاغل رایج محسوب شده و از جمله شغل‌هایی است که موارد مربوط به پول را شامل می‌شود. ارائه این حوزه می‌تواند در قالب خدمات آنلاین یا از طریق پلتفرم‌های دیجیتال به مشتریان باشد. برخی از خدماتی که یک حسابدار می‌تواند در قالب فریلنسری و از طریق فناوری‌های دیجیتال ارائه دهد، در ادامه آمده‌اند:

توسعه‌ نرم‌افزار

توسعه نرم‌افزار یکی از مشاغل محبوب و مناسب برای نیروی کار در اقتصاد گیگ است. توسعه‌دهندگان نرم‌افزار، مهندسان خلاق و ماهری هستند که ایده‌ها را به واقعیت تبدیل می‌کنند. آن‌ها با استفاده از زبان‌های برنامه‌نویسی، الگوریتم‌ها و ابزارهای مختلف، نرم‌افزارها، برنامه‌ها، اپلیکیشن‌ها و وب‌سایت‌هایی را می‌سازند که در کامپیوترها و حتی بازی‌های تعاملی آنلاین اجرا می‌شود و زندگی ما را آسان‌تر و کارآمدتر می‌کنند. از مشاغل رایج فریلنسری در حوزه‌ توسعه‌ نرم‌افزار می‌توان به مهندس DevOps، مهندس بازی، طراح رابط کاربری (UX) و تجربهٔ کاربری (UI) اشاره کرد.

کامپیوتر و فناوری اطلاعات (IT)

صنعت کامپیوتر و فناوری اطلاعات (IT) یکی از مشاغل بسیار مناسب و پر فرصت برای کارمند اقتصاد گیگ محسوب می‌شود که طیف گسترده‌ای از شغل‌ها را تحت پوشش قرار می‌دهد. این حیطه، مواردی چون تعمیرات کامپیوتر، پشتیبانی فنی، طراحی وب‌سایت، توسعه نرم‌افزار، امنیت اطلاعات، امنیت شبکه، تحلیل داده‌ها، انتقال فرایندها و سیستم‌های سنتی به سیستم‌های دیجیتال، توسعه سیستم‌های هوش مصنوعی و... را شامل می‌شود. البته ناگفته نماند که این حوزه نیازمند دانش فنی عمیق، مهارت‌های تکنیکی و توانایی برنامه‌ریزی و حل مسائل پیچیده است.

مدیریت پروژه

مدیریت پروژه یکی دیگر از مشاغل مناسب برای کارمند اقتصاد گیگ است. در واقع هماهنگی بین نقطه ابتدایی و انتهایی پروژه برعهده مدیران پروژه‌هاست. این حوزه فرصت‌های فراوانی در قالب دورکاری، همکاری با تیم‌های متنوع و ارائه خدمات مدیریتی به شرکت‌ها و سازمان‌ها را فراهم می‌کند. این حیطه شغلی که به مهارت‌های مدیریتی قوی، توانایی حل مسائل، ارتباطات فعال و هماهنگی خوب با تیم‌ها نیاز دارد، شامل موارد زیر است:

نویسندگی یا نوشتن مقالات آزاد

نویسندگان محتوا و افرادی که به‌عنوان کپی‌رایتر فعال هستند، برای مخاطبان خود، انواع نوشتار را تولید می‌کنند. این حرفه امکان ارتباط با جمعیت گسترده‌ای از مخاطبان، انتشار محتوای خلاقانه و تأثیرگذار، و ایجاد منبع درآمد پایدار را فراهم می‌کند. اگر بخواهیم این حرفه که نیازمند تسلط بر مهارت‌های نوشتاری، خلاقیت، تحقیقات دقیق و توانایی ارتباط مؤثر با مخاطبان است را به‌صورت جزئی‌تر بررسی کنیم، باید به موارد زیر بپردازیم:

مشاوره

مشاوره به‌عنوان یکی از مشاغل پرطرفدار در اقتصاد گیگ، به افرادی که در زمینه خاصی تخصص و تجربه دارند، این امکان را می‌دهد تا دانش و مهارت‌های خود را با دیگران به اشتراک بگذارند و در قبال آن درآمد کسب کنند. در این حرفه، امکان ارائه خدمات مشاوره تخصصی در حوزه‌های مختلف به مشتریان از راه دور، از مشاوره‌های تجاری گرفته تا مشاوره در زمینه‌های تجاری، مالی، منابع انسانی، بازاریابی، فناوری اطلاعات، حقوقی، روان‌شناسی و آموزشی، مدیریت و... فراهم است. این حرفه نیازمند تسلط بر مهارت‌های تحلیلی، ارتباطات فعال، قدرت تفکر استراتژیک و توانایی ارائه راهکارهای مؤثر به مشتریان است.

هنر و طراحی

اقتصاد گیگ به هنرمندان و طراحان این امکان را می‌دهد تا استعدادهای خود را به شکلی انعطاف‌پذیر و مستقل به نمایش بگذارند. به این معنی که امکان ارائه خدمات خلاقانه و تخصصی در زمینه‌های مختلف مانند طراحی گرافیک، طراحی وب، طراحی داخلی منازل، ادارات، رستوران‌ها و فضاهای تجاری، ایجاد آثار هنری دیجیتال، طراحی محصولات صنعتی، فتوگرافی، هنر تجسمی و... را فراهم می‌کند. همچنین، شرایط جهت همکاری با مشتریان از سراسر جهان، ایجاد آثار هنری منحصر‌به‌فرد و ایجاد منبع درآمد پایدار برای این افراد مهیاست. این حرفه نیازمند تسلط بر نرم‌افزارهای طراحی، خلاقیت، دقت در جزئیات و توانایی ارتباط مؤثر با مشتریان است.

رسانه و ارتباطات

رسانه و ارتباطات یکی از مشاغل بسیار مناسب برای نیروی کار در اقتصاد گیگ است که به ارائه خدمات متنوع در زمینه رسانه، ارتباطات، تبلیغات هوشمند و دیجیتال مارکتینگ می‌پردازد. همچنین، به واسطه انعطاف‌پذیری و تنوعی که به همراه دارد، دنیایی نامحدود از فرصت‌ها را در اختیار قرار می‌دهد. در واقع، امکان ارتباط با جمعیت گسترده، ایجاد محتوای خلاقانه و مدیریت ارتباط با مشتریان را فراهم می‌کند.

این حرفه نیازمند تسلط بر رویکردهای رسانه، دانش تبلیغات و بازاریابی، توانایی تحلیل داده و ارتباطات فعال با مخاطبان است. در کل، حوزه رسانه و ارتباطات، یکی از جذاب‌ترین و پرطرف‌دارترین حوزه‌های فعالیت در اقتصاد گیگ است که با داشتن مهارت‌های مناسب و با بهره‌گیری از فرصت‌های موجود، می‌توان در این حوزه به موفقیت‌های چشمگیری دست‌یافت.

رانندگی با سواری

رانندگی با سواری، یکی از شناخته‌شده‌ترین و پرطرف‌دارترین مشاغل در اقتصاد گیگ است. با ظهور پلتفرم‌هایی مانند اسنپ، تپسی، اوبر و لیفت، این شغل به یکی از منابع درآمدی مهم برای بسیاری از افراد تبدیل شده است. این شغل، امکان ایجاد درآمد اضافی، انعطاف‌پذیری در زمان کاری و ارتباط مستقیم با مشتریان را فراهم می‌کند. در این حیطه می‌توانید در زمینه ارائه خدمات رانندگی خصوصی برای افراد یا خانواده‌ها، ارائه خدمات رانندگی برای تحویل محصولات، ارائه خدمات رانندگی درون‌شهری، رانندگی توریستی، ارائه خدمات رانندگی آنلاین از طریق پلتفرم‌های آنلاین و اپلیکیشن‌های موبایل و ارائه خدمات رانندگی برای مسافران بین‌شهری یا بین استانی فعالیت کنید.

این حرفه نیازمند داشتن مهارت‌های رانندگی ایمن، ارتباط عالی با مشتریان، دقت و توجه به جزئیات و آشنایی با مسیرها و قوانین رانندگی است. در کل، رانندگی با سواری می‌تواند یک شغل جذاب و انعطاف‌پذیر باشد. اما برای موفقیت در این شغل، باید به نکات مهمی مانند مدیریت زمان، نگهداری از خودرو و ارتباط با مسافران توجه داشت. همچنین، لازم است که به طور مداوم از تغییرات بازار و شرایط کاری آگاه بود.

اداری

اقتصاد گیگ به‌عنوان یک مدل جدید از کار، فرصت‌های بسیاری را برای افراد در حوزه‌های مختلف ایجاد کرده است. یکی از این حوزه‌ها، مشاغل اداری است. مشاغل اداری در اقتصاد گیگ به‌صورت پروژه محور و کوتاه‌مدت ارائه می‌شوند. همچنین، به‌صورت آنلاین یا در قالب فریلنسری انجام می‌شوند و امکان انجام کار از هر مکانی را فراهم می‌کند که دسترسی به اینترنت داشته باشید. این مشاغل می‌توانند شامل طیف وسیعی از وظایف اداری است که در ادامه آمده‌اند:

مشاغل اداری در اقتصاد گیگ فرصت‌های بسیار خوبی را برای افراد فراهم می‌کند تا به‌صورت مستقل و انعطاف‌پذیر کار کنند. این حرفه نیازمند داشتن مهارت‌های اداری، آشنایی با نرم‌افزارهای اداری، توانایی سازماندهی و انعطاف‌پذیری در انجام وظایف مختلف است؛ بنابراین، با داشتن مهارت‌های مناسب و استفاده از پلتفرم‌های آنلاین، می‌توانید در این حوزه موفق باشید.

آموزش‌و‌پرورش یا تحصیلات

اقتصاد گیگ، با انعطاف‌پذیری و تنوعی که به همراه دارد، فرصت‌های نوینی را برای حوزه آموزش‌و‌پرورش ایجاد کرده است. این مدل فعالیت، افراد را قادر می‌سازد تا خدمات آموزشی، مشاوره‌ای یا آموزشی را به‌صورت انعطاف‌پذیر ارائه دهند. این نوع مشاغل می‌تواند به‌صورت حضوری یا آنلاین ارائه شود و افراد با تخصص و توانایی‌های مرتبط می‌توانند در این زمینه‌ها به فعالیت بپردازند. در واقع، آموزش‌وپرورش دیگر محدود به کلاس‌های سنتی و مؤسسات آموزشی نیست و افراد می‌توانند به‌صورت آنلاین و در هر زمان و مکانی که بخواهند به یادگیری بپردازند.

این حرفه نیازمند داشتن تخصص و مهارت‌های آموزشی، قدرت ارتباطی قوی، انعطاف‌پذیری و علاقه به ارتقای دانش و مهارت‌های خود است. با کمی خلاقیت و تلاش، می‌توان در این حوزه موفق شد و به بسیاری از افراد کمک کرد تا به اهداف آموزشی خود دست یابند.

آیا اقتصاد گیگ، بستری برای شکوفایی استعدادها و افزایش درآمد است؟

بله اقتصاد گیگ به‌عنوان یک محیط کاری و تجاری مبتنی بر فناوری و ارتباطات، امکانات بسیاری را برای شکوفایی استعدادها و افزایش درآمد فراهم می‌کند. این اقتصاد فرصت‌های بی‌نظیری را برای افراد فراهم کرده است و به آن‌ها این امکان را می‌دهد که به‌صورت انعطاف‌پذیر و بدون محدودیت مکانی و زمانی، به فعالیت‌های اقتصادی پرداخته و درآمد کسب کنند. اقتصاد گیگ به‌عنوان یک فرصت برای شکوفایی استعدادها و افزایش درآمد مطرح است، اما برای موفقیت در این حوزه نیاز به تلاش، پشتکار، تخصص، استعداد، پشتوانه فنی و ارتباطات خوب است.