پایگاه اطلاع رسانی دریا و نفت: بازار جهانی نفت در هفتههای اخیر با مازاد عرضه در برخی مناطق روبهرو شده و این وضعیت رقابت میان صادرکنندگان بزرگ را تشدید کرده است. طبق تحلیل منتشرشده از سوی کپلر در ۱۲ فوریه، تصمیم عربستان برای افزایش صادرات به چین و کاهش قیمتهای رسمی فروش، موقعیت رقابتی این کشور را در بازار آسیا تقویت کرده است.
در این میان، روسیه نیز برای حفظ جایگاه خود در آسیا، بهویژه در فروش نفت خام اورال، ناچار به ارائه تخفیفهای بیشتر شده است. کاهش یا توقف احتمالی خرید نفت روسیه از سوی هند، فشار مضاعفی بر مسکو وارد کرده و بخشی از محمولههای برنامهریزیشده را روانه بازار چین کرده است؛ بازاری که البته ظرفیت جذب نامحدود ندارد. بر اساس دادههای منتشرشده از سوی Argus Media، تخفیف نفت اورال روسیه نسبت به برنت در مبنای تحویل به هند به حدود ۱۱.۹ دلار در هر بشکه رسیده که ضعیفترین سطح قیمتی از ژوئن ۲۰۲۳ محسوب میشود. همچنین نفت اورال تحویلی ماه مارس در چین نیز حدود ۱۱ دلار پایینتر از برنت معامله میشود.
در همین فضا، ایران و روسیه به رقبای مستقیم یکدیگر در بازار پالایشگاههای مستقل چین تبدیل شدهاند. طبق گزارش کپلر، نفت سبک ایران در حال حاضر حدود ۱۰.۵ دلار پایینتر از برنت به فروش میرسد؛ رقمی که آن را تقریبا همسطح با نفت اورال قرار داده است. همزمان، واردات دریایی نفت روسیه به چین در ماه ژانویه به رکورد ۱.۷۲ میلیون بشکه در روز رسیده؛ آن هم بدون مشارکت گسترده پالایشگاههای دولتی. این موضوع نشان میدهد فضای رشد تقاضای جدید محدود است و رقابت قیمتی تنها ابزار اصلی برای حفظ یا افزایش سهم بازار خواهد بود.
برآوردها نشان میدهد اگر صادرات نفت ایران حدود یک میلیون بشکه در روز باشد، تخفیف ۱۰.۵ دلاری به معنای کاهش روزانه بیش از ۱۰ میلیون دلار از درآمد بالقوه نفتی است. در اقتصادی که همچنان وابستگی بالایی به منابع نفتی دارد، تداوم چنین تخفیفهایی میتواند فشار مضاعفی بر منابع ارزی و بودجه عمومی وارد کند. با توجه به نامشخص بودن روند خرید هند از روسیه، آینده این رقابت قیمتی به تحولات ژئوپلیتیکی و سیاستهای انرژی در آسیا گره خورده است؛ رقابتی که در کوتاهمدت میتواند به افزایش ذخایر شناور نفت روسیه و حتی در بلندمدت به کاهش تولید برخی صادرکنندگان منجر شود.
